DÒNG THỜI GIAN
- Đầu 1964: Thầy Thích Nhất Hạnh cùng một vài thầy khác ở Saì Gòn nhận được khoản tiền cúng dường của một nữ Phật tử (bà Hiệu - con trai là bác sĩ tốt nghiệp tại Hoa Kỳ). Nguồn tiền này (35.000 đồng, coi là khoản tiền lớn ở thời điểm đó) được giao cho thầy Thanh Tuệ để khởi động nhà xuất bản.
- Năm 1964: Thầy Nhất Hạnh quyết định thành lập nhà xuất bản Lá Bối.Tên gọi “Lá Bối” được lấy cảm hứng từ một loại lá họ cọ, có thể là lá buông,dùng để chép kinh Phật từ thời đại các tác phẩm viết bằng tiếng Phạn (Sanskrit). Thầy Thanh Tuệ làm giám đốc ban đầu, là một tu sĩ sống đơn giản, mê sách và quen thân với các văn nghệ sĩ.
- Năm 1964-1965: Công bố các tác phẩm đầu tiên gồm “Đạo Phật Hiện Đại Hóa” và “Bông hồng cài áo” của thầy Nhất Hạnh, cả hai đều bán rất chạy và phải tái bản nhiều lần. Tuy nhiên, trong năm thứ hai hoạt động, nhà xuất bản gặp tình trạng tài chính lỗ lã, buộc thầy Nhất Hạnh phải can thiệp.
- Năm 1965-1966: Thầy Nhất Hạnh giao nhà xuất bản Lá Bối cho thầy Từ Mẫn trách nhiệm quản lý. Dưới sự điều hành của thầy Từ Mẫn, nhà xuất bản mở rộng danh mục bộ sưu tập và cải thiện tình hình kinh tế.
- Năm 1966: Nhà Lá Bối khởi sự in bộ tiểu thuyết “Chiến Tranh và Hòa Bình” của nhà văn Nga Lev Tolstoy, bản dịch của dịch giả Nguyễn Hiến Lê.
- 1966 trở đi: Thầy Từ Mẫn tiếp tục xuất bản tác phẩm của các tác giả như Bùi Giáng, Phạm Công Thiện (với cuốn “Ý Thức Mới Trong Văn Nghệ Và Triết Học”), Nguyễn Văn Xuân, Võ Hồng, Phùng Khánh, Hồ Hữu Tường, Xuân Tùng.
- Năm 1971: Xuất bản lần đầu cuốn “Lịch sử văn minh Ấn Độ” của học giả Nguyễn Hiến Lê. Trong giai đoạn này, Lá Bối trở thành địa chỉ uy tín cho các học giả trí thức miền Nam gửi gắm các công trình biên khảo giá trị.
- Năm 1972: Thầy Từ Mẫn thay mặt thầy Nhất Hạnh (lúc đó ở Pháp), đã đưa truyện “Cửa Tùng Đôi Cánh Gài” từ tác phẩm “Tình Người” cho nhà văn Nguyễn Đông Ngạc để biên soạn tuyển tập “Những Truyện Ngắn Hay Nhất của Quê Hương Chúng Ta”.
- Năm 1973: Ấn hành tập I của bộ sách lịch sử Phật giáo kinh điển “Việt Nam Phật giáo sử luận” của tác giả Nguyễn Lang (bút danh của Thiền sư Nhất Hạnh) tại Sài Gòn.
- Sau năm 1975: Hoạt động của nhà xuất bản được chuyển ra hải ngoại (đặt trụ sở tại Paris, Pháp) để tiếp tục sứ mệnh phổ biến văn hóa Phật giáo Việt Nam khi tình hình trong nước có nhiều biến động.
- Năm 1985: Xuất bản tập III của bộ “Việt Nam Phật giáo sử luận” tại Paris, hoàn thiện công trình biên khảo đồ sộ về lịch sử tư tưởng Phật giáo dân tộc qua nhiều thế kỷ.
- Hiện nay: Các tác phẩm do Lá Bối ấn hành trước đây vẫn được xem là tư liệu mẫu mực và thường xuyên được các nhà xuất bản trong nước (như NXB Văn Học, NXB Khoa học Xã hội) xin phép tái bản để phục vụ độc giả và giới nghiên cứu
Tham khảo
- Loạt bài “Thầy Từ Mẫn và nhà xuất bản Lá Bối” của tác giả Du Tử Lê năm 2018.
- “Chùa Ấn Quang danh thắng và di tích lịch sử” (Mục về Thiền sư Nhất Hạnh).
- “Việt Nam Phật giáo sử luận” (Lời giới thiệu của GS. Nguyễn Huệ Chi và các chú thích về xuất bản).
- “Lịch Sử Văn Minh Ấn Độ” của tác giả Nguyễn Hiến Lê (Phần lịch sử xuất bản của học giả Nguyễn Hiến Lê).
- “Kể chuyện danh nhân Việt Nam danh nhân sư phạm”