Bông hồng cài áo là đoản văn mang tính biểu tượng của Thiền sư Nhất Hạnh, khởi nguồn cho nghi thức cài hoa hồng tri ân cha mẹ trong mùa Vu Lan, trở thành nhịp cầu kết nối tình thân và lòng hiếu hạnh trong văn hóa Việt Nam
Sơ lược
- Năm 1956: Thiền sư Nhất Hạnh đảm nhiệm chức vụ chủ bút Tạp chí Phật giáo Việt Nam (cơ quan ngôn luận của Tổng hội Phật giáo Việt Nam). Đây là giai đoạn Thầy bắt đầu có những đóng góp quan trọng trong việc canh tân văn học Phật giáo bằng tiếng Việt.
- Năm 1962: Thiền sư Nhất Hạnh viết đoản văn Bông hồng cài áo tại Hoa Kỳ trong thời gian nghỉ ngơi tại Ockanickon Campsite, Medford. Nội dung đoản văn ban đầu được chủ ý cho những đệ tử của Thầy trong Trường Thanh niên phụng sự xã hội (SYSS). Những vị này sau đó đã chép tay 300 bản để gửi tới bằng hữu, đồng đạo cùng những bông hoa trắng hoặc hồng được đính kèm. Rằm tháng 7 cùng năm, Lễ Bông hồng cài áo đầu tiên được các vị ấy tự tụ họp tổ chức tại Chùa Xá Lợi. Một thành viên trong đoàn này đã gửi đoản văn trên đến Hòa thượng Thích Đức Tâm đang là Chủ bút của Nguyệt san Liên Hoa thuộc Giáo hội Tăng già Trung Phần. Sau đó, đoản văn được Thầy đăng lên Nguyệt san dưới tựa đề Nhìn kỹ mẹ. Hòa thượng bổn sư của Thầy Thích Đức Tâm là Thầy Thích Trí Thủ đã đọc được và khóc vì cảm động
- Năm 1963: Nhà xuất bản Lá Bối ra mắt ấn bản đầu tay là quyển Bông hồng cài áo, được in dưới dạng ốm, dài để đọc giả tiện bỏ bì thư dành tặng cho nhau, theo lời Sư cô Chân Không cuốn này và cuốn Đạo phật đi vào cuộc đời là 2 cuốn đầu tiên và bán rất chạy, nên Lá Bối có tiền để in những cuốn tiếp theo.
- Năm 1965: Vở kịch Bông Hồng Cài Áo do đoàn Thanh Minh dựng được công diễn. Vở này được nghệ sĩ Kim Cương, một thành viên của Trường Thanh niên phụng sự xã hội (SYSS), thai nghén ý tưởng từ lúc bà tham gia vào việc phổ biến đoản văn trong giai đoạn đầu, và được cố soạn giả Hoàng Khâm viết. Cùng Lá sầu riêng, Bông hồng cài áo là vở đạt doanh thu cao nhất và được mến mộ nhất của đoàn.
- Năm 1967 Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ viết bài hát cùng tên có ý và lời dựa vào nội dung đoản văn. Bài hát được đón nhận và yêu mến đến tận hôm nay.
- Năm 2012: Các tác phẩm của Thầy, tiêu biểu như “Đường xưa mây trắng”, tiếp tục được thế giới đón nhận và chuyển thể thành nhiều loại hình nghệ thuật như kịch nghệ tại châu Âu. Nghi thức “Bông hồng cài áo” phát sinh từ đoản văn cùng tên nay đã trở thành một phần không thể thiếu trong các đại lễ Vu Lan tại Việt Nam.
Tham khảo
- “Việt Nam Phật giáo sử luận” (Tác giả Nguyễn Lang, Lời giới thiệu của GS. Nguyễn Huệ Chi).
- “Lịch sử hình thành Giáo hội Phật giáo cổ truyền Việt Nam” (Thông tin về tạp chí Phật giáo Việt Nam năm 1956).
- “Tiểu sử danh tăng Việt Nam tập 3” (Phần liên quan đến phong trào thống nhất và các tạp chí Phật học). Lưu ý: Các mốc thời gian cụ thể về việc viết đoản văn năm 1962 là thông tin bổ trợ bên ngoài để làm rõ profile theo yêu cầu của bạn, do các đoạn trích hiện tại tập trung nhiều hơn vào các bộ sử luận và tiểu sử danh tăng.
- https://plo.vn/cau-chuyen-ve-bong-hong-cai-ao-post223712.html.
- https://tuoitre.vn/mua-vu-lan-xem-lai-bong-hong-cai-ao-20210819175316724.htm