Lược sử
- Thế kỷ 17: Chùa nguyên tên là chùa Thiên Thọ, tọa lạc tại núi Hàm Long, Thuận Hóa, do Thiền sư Giác Phong khai sơn
- Năm 1747, Hiếu Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát cho trùng tu chùa và ban cho chùa tấm biển chữ Hán “Sắc Tứ Báo Quốc Tự”, bên trái có ghi hàng chữ Quốc Vương Từ Tế đạo nhân ngự đề, bên phải có dòng lạc khoản Cảnh Hưng bát niên hạ ngũ nguyệt cát nhật
- Năm 1776, chùa bị hư hỏng nặng, rơi vào cảnh hoang phế
- Cho đến năm 1808, hoàng hậu Hiếu Khương cho tái thiết ngôi chùa, xây tam quan, tạo nhiều tượng Phật, đúc bảo khánh, đại hồng chung. Vua Gia Long chỉ dụ đổi tên chùa là Thiên Thọ Tự. Thiền sư Đạo Minh - Phổ Tịnh từ chùa Thiền Tôn được cử làm trụ trì trong thời gian này
- Năm 1824, vua Minh Mạng ngự thăm chùa và ban tên “Báo Quốc Tự”, vì chữ Thiên Thọ để chỉ núi và lăng vua Gia Long là Thiên Thọ Sơn và Thiên Thọ Lăng. Nhà vua đã tổ chức đại giới đàn tại chùa nhân lễ tứ tuần khánh thọ vào năm 1830. Trong dịp này, nhà vua đã cho tổ chức sát hạch để cấp giới đao và độ điệp cho các nhà sư trong cả nước tinh nghiêm về giới luật.
- Năm 1858, do chùa bị hư hỏng nhiều, vua Tự Đức và hoàng thái hậu Từ Dũ đã ban tiền trùng tu ngôi chánh điện và các công trình khác.
- 1894 (Giáp Ngọ): Dưới sự chủ trì của Hòa thượng Tăng Cang Diệu Giác, chùa tổ chức Đại giới đàn quy mô lớn để tuyển chọn tăng tài, khẳng định sức sống của Phật giáo trong bối cảnh thời thế biến động,.
- 1895: Hòa thượng Diệu Giác viên tịch.
- 1896: Hòa thượng Tâm Truyền được bộ Lễ triều đình cử sang làm trú trì chùa Báo Quốc,.
- 1898: Hòa thượng Tâm Truyền xin triều đình trùng tu chùa; vua ban 600 xâu tiền hỗ trợ. Dãy Ngũ Công Đức Đường (nhà hậu chính) được xây dựng trong đợt này,.
- 1904: Hòa thượng Tâm Truyền (đang trú trì Báo Quốc) truyền pháp cho Hòa thượng Thích Phước Huệ (Hải Đức).
- 1913: Sau khi Hòa thượng Tâm Truyền viên tịch, Hòa thượng Tâm Khoan được cung thỉnh kế vị trú trì.
- 1925: Hòa thượng Từ Nhẫn (từ miền Nam) ra kinh đô dự lễ chúc thọ vua Khải Định tại chùa Báo Quốc và được phong phẩm vị Hòa thượng tại đây.
- 1930: Hòa thượng Thích Từ Mãn xuất gia học đạo tại chùa với Hòa thượng Tâm Khoan.
- 1935: Trong phong trào Chấn hưng Phật giáo, trường An Nam Phật học được dời về Chùa Báo Quốc. Hòa thượng Trí Độ được mời làm Đốc giáo giảng dạy suốt 10 năm,.
- 1938: Vua Bảo Đại sắc phong Hòa thượng Phước Hậu làm Tăng Cang kiêm trú trì chùa Báo Quốc.
- 1940: Vua Bảo Đại ban chiếu chỉ cử Hòa thượng Hải Đức - Thích Phước Huệ làm Tăng Cang Tổ đình Báo Quốc. Cùng năm, Hòa thượng Tịnh Khiết làm Giám đốc đạo hạnh Viện Cao đẳng Phật học tại đây.
- 1942: Hòa thượng Thích Trí Thủ được Giáo hội Tăng già Thừa Thiên bổ nhiệm trú trì chùa Báo Quốc. Hòa thượng Thích Trí Thành được mời làm Tri sự tổ đình.
- 1944: Trường Sơn Môn Phật học tạm dời về chùa Linh Quang,.
- 1946: Sau Cách mạng tháng Tám, chiến sự xảy ra tại Huế, trường Sơn Môn Phật học quyết định dời về lại Chùa Báo Quốc. Hòa thượng Bích Không đảm nhiệm chức Giám đốc Phật học viện,.
- 1947: Hòa thượng Phúc Hậu (nguyên trú trì) viên tịch. Giáo hội thành lập Ban Quản trị gồm Hòa thượng Châu Lâm, Trí Thủ và Mật Hiển, trong đó Hòa thượng Thích Trí Thủ trực tiếp trông coi. Cuối năm, ngài mở lại Phật học đường Trung Việt tại đây,.
- 1948: Tổ chức Đại giới đàn Hộ Quốc do Hòa thượng Tịnh Khiết làm Đàn đầu truyền giới, đào tạo nên nhiều danh tăng lỗi lạc như Thích Thiện Siêu, Thích Trí Thành,,.
- 1959: Hòa thượng Trí Thành đứng ra hưng công đại trùng tu tổ đình bằng vật liệu nặng nhưng vẫn giữ nét kiến trúc Á Đông cổ kính.
- 1963: Chùa Báo Quốc là một trong những căn cứ chính của cuộc đấu tranh chống chính sách kỳ thị tôn giáo. Đêm 20/8/1963, chính quyền Ngô Đình Diệm cho quân tấn công, bắt giữ các tăng sĩ lãnh đạo tại chùa,.
- 1966: Hòa thượng Trí Thành được cử làm Giám tự Phật học viện Báo Quốc.
- 1968 (Tết Mậu Thân): Tổ đình bị bom đạn tàn phá nặng nề. Hòa thượng Trí Thành kêu gọi Phật tử đóng góp để đại trùng tu.
- 1969: Hòa thượng Trí Thủ thực hiện công tác trùng tu tổ đình.
- 1970: Hòa thượng Trí Thành tiếp tục giữ chức Giám tự, thay mặt Hòa thượng Trí Thủ (đang bận Phật sự tại Sài Gòn) điều hành mọi công việc của tổ đình và học viện.
- 1994: Tổ chức Đại giới đàn do Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Đường đầu (trước đó ngài đã viên tịch năm 1984, đây có thể là giới đàn mang tên ngài hoặc ghi nhận sự truyền thừa)
Tham khảo
- Tiểu sử danh tăng Việt Nam tập 1, 2, 3 - HT Thích Đồng Bổn
- Việt Nam Phật giáo sử luận - Nguyễn Lang
- https://tapchinghiencuuphathoc.vn/chua-bao-quoc-co-tu-linh-thieng-giua-long-xu-hue.html